الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : شيروانى )
39
أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى )
در استعمال واحد اراده شود ، به گونهاى كه هريك از معانى مورد نظر جداگانه از لفظ اراده شده و لفظ براى دلالت برآن به تنهايى قرار داده شده باشد ، يا آنكه چنين استعمالى ممكن نيست ؟ نظر صحيح نظر صحيح آن است كه چنين استعمالى نادرست بلكه غيرممكن است . دليل اين مدعا آن است كه گوينده و نيز شنونده ، لفظ را به عنوان راهى به سوى معنا و فانى در معنا لحاظ مىكنند ، يعنى به لفظ مىنگرند تا معنا را ببينند ، نه آنكه لفظ را به صورت استقلالى بنگرند . آنچه اصالتا و استقلالا مورد لحاظ واقع مىشود خود معناست . ازاينرو ، امكان ندارد لفظ واحد جز در يك معنا استعمال شود ، زيرا استعمال آن در دو معنا به طور مستقل ، به اين صورت كه هريك از آنها جداگانه مراد از لفظ باشد مستلزم آن است كه هريك از آن دو معنا اصالتا لحاظ شود ، و اين مستلزم آن است كه لفظ در آن واحد دو بار لحاظ گردد - چون لحاظ معنا از طريق لحاظ لفظ صورت مىگيرد - و معناى اين سخن آن است كه دو لحاظ در يك آن به يك ملحوظ تعلق گيرد . و اين بالضرورة محال است ، زيرا يك شىء در آن واحد ، بيش از يك وجود در نفس نمىتواند داشته باشد . لا يمكن استعمال لفظ واحد الا فى معنى واحد ، فان استعماله فى معنيين مستقلا بأن يكون كل منهما مرادا من اللفظ [ على حدة ] كما إذا لم يكن الا نفسه ، يستلزم لحاظ كل منهما بالاصالة فلا بد من لحاظ اللفظ فى آن واحد مرتين بالتبع ، و معنى ذلك اجتماع لحاظين فى آن واحد على ملحوظ واحد ، أعنى به اللفظ الفانى فى كل من المعنيين . و هو محال بالضرورة فان الشىء الواحد لا يقبل الا وجودا واحدا فى النفس فى آن واحد .